घर निर्माण तथा पूर्वाधार विकासमा अत्यावश्यक मानिने विद्युतीय वायरिङ केबुलको मूल्यमा भारी वृद्धि भएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तामा (Copper) को मूल्यमा भएको तीव्र उछाल र अमेरिकी डलरको तुलनामा नेपाली रुपैयाँ कमजोर बनेपछि नेपाली बजारमा तार तथा केबुलको मूल्य ४५ प्रतिशतसम्म बढेको हो।
नेपालका प्रमुख केबुल उत्पादक ब्रान्डहरू लिटमस (Litmus) र राठी (Rathi) लगायतका कम्पनीहरूको उत्पादनमा पछिल्लो केही महिनायता उल्लेख्य मूल्य वृद्धि देखिएको छ। विशेष गरी घरयासी वायरिङमा सर्वाधिक प्रयोग हुने १.५ र २.५ स्क्वेयर एमएम (sq mm) का तारहरूको मूल्यमा बढी असर परेको छ।
मूल्य वृद्धिको अवस्था (९० मिटर रोल):
- साधारण (Standard PVC) केबुल: पहिले रु. ३,३०० देखि रु. ३,४५० सम्म पाइने १.५ स्क्वेयर एमएमको साधारण तारको मूल्य बढेर रु. ४,६५० देखि रु. ४,८५० सम्म पुगेको छ। त्यसैगरी, २.५ स्क्वेयर एमएमको तार रु. ५,५०० बाट बढेर रु. ७,७०० भन्दा माथि पुगेको छ, जुन करिब ४० देखि ४२ प्रतिशतको वृद्धि हो।
- आगो प्रतिरोधी (FRLS) केबुल: FRLS प्रविधिका तारहरूमा मूल्य वृद्धि अझ उच्च छ। पहिले रु. ४,२०० को हाराहारीमा पाइने १.५ स्क्वेयर एमएमको FRLS तारको नयाँ बजार दर रु. ६,००० नाघेको छ। त्यस्तै २.५ स्क्वेयर एमएमको तार रु. ७,००० बाट बढेर १०,००० रुपैयाँको हाराहारी पुग्दा मूल्य वृद्धि ४५ प्रतिशतसम्म पुगेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।
मूल्य बढ्नुका मुख्य कारणहरू:
- अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तामाको मूल्य वृद्धि: वायरिङ केबुलको मुख्य कच्चा पदार्थ तामा हो। लन्डन मेटल एक्सचेन्ज (LME) मा तामाको भाउ प्रति किलो रु. १,५०० को हाराहारीबाट बढेर रु. २,०५० भन्दा माथि पुगेकाले उत्पादन लागत ह्वात्तै बढेको छ।
- डलरको महँगी र आयात लागत: नेपालमा केबुल उद्योगका लागि आवश्यक पर्ने कच्चा तामा पूर्ण रूपमा आयातमा निर्भर छ। डलरको दर उच्च हुँदा र आयात गर्दा लाग्ने ढुवानी भाडा बढेकाले उद्योगहरूले मूल्य समायोजन गर्नुपरेको जनाएका छन्।
सरकारी तथ्याङ्क तथा सूचकांकहरूले विद्युतीय सामग्रीको औसत वृद्धि २५ देखि ३० प्रतिशत देखाए तापनि, बजारमा प्रत्यक्ष खरिद गर्दा र विशेष गरी तामाको मात्रा बढी हुने वायरिङ केबुलमा उपभोक्ताले ३५ देखि ४५ प्रतिशतसम्मको प्रत्यक्ष मार खेप्नुपरेको छ।
अचानक भएको यो मूल्य वृद्धिले नयाँ घर बनाउँदै गरेका सर्वसाधारणका साथै निर्माण क्षेत्रका ठेकेदारहरूलाई थप आर्थिक भार थपेको छ।





